پروانه هایی که پیر نمی شوند
یورونیوز: بیشتر پروانهها چرخه زندگی کوتاهی دارند و معمولا تنها چند هفته پس از تبدیل شدن به حشره بالغ زنده میمانند. با این حال، برخی گونههای سرده «هلیکونیوس» که در جنگلهای بارانی آمریکای جنوبی و مرکزی زندگی میکنند، استثنایی چشمگیر در دنیای حشرات هستند و طول عمر آنها سالهاست توجه دانشمندان را به خود جلب کرده است.
در میان این پروانهها تفاوت زیادی در طول عمر دیده میشود. برای نمونه، گونه «دیون جونو» پس از بلوغ فقط حدود ۱۴ روز زندگی میکند، اما «هلیکونیوس هویتسونی» میتواند تا ۳۴۸ روز زنده بماند؛ یعنی نزدیک به ۲۵ برابر بیشتر. سایر گونههای این گروه نیز طول عمر قابل توجهی دارند و برخی از آنها بین ۱۰۶ تا ۲۷۷ روز عمر میکنند.
دانشمندان مدتها تصور میکردند دلیل اصلی این عمر طولانی، رژیم غذایی متفاوت هلیکونیوسهاست. بیشتر پروانههای بالغ فقط از شهد گلها تغذیه میکنند که عمدتاً منبع کربوهیدرات است، اما هلیکونیوسها علاوه بر شهد، از گرده گل نیز استفاده میکنند. گرده حاوی مواد مغذی مانند لیپیدهاست که هم به تامین انرژی کمک میکند و هم میتواند باعث تقویت سیستم ایمنی این حشرات شود.
در بیشتر پروانهها، ذخایر غذایی مورد نیاز برای تولیدمثل در دوران کرم ابریشم تامین میشود و پس از پایان این منابع، عمر حشره نیز کوتاه میشود. اما هلیکونیوسها با یک سازگاری تکاملی متفاوت، در دوران بلوغ نیز به دریافت مواد مغذی ادامه میدهند.
با این حال، پژوهش جدیدی که در نشریه علمی «ارتباطات نیچر» منتشر شده نشان داد که تغذیه تنها دلیل طول عمر این پروانهها نیست. تیم تحقیقاتی به سرپرستی دکتر جسیکا فولی دریافت که حتی زمانی که گرده از رژیم غذایی برخی هلیکونیوسها حذف شد، آنها باز هم بیشتر از بسیاری از خویشاوندان خود عمر کردند. این یافته نشان میدهد که در بدن این پروانهها سازوکارهای ژنتیکی و زیستی خاصی برای مقابله با پیری شکل گرفته است.
پژوهشگران برای بررسی اثرات افزایش سن، دستگاهی به نام «پولیناتور» ساختند که قدرت عضلانی پروانهها را اندازهگیری میکرد. نتایج نشان داد گونه «هلیکونیوس هکالی» که میتواند تا ۲۷۷ روز عمر کند، حتی در سنین بالا نیز کاهش چشمگیری در توانایی فیزیکی یا توده بدنی نشان نمیدهد؛ حتی زمانی که برای مدت طولانی از مصرف گرده محروم باشد.
آنها معتقدند مطالعه این پروانهها میتواند اطلاعات مهمی درباره فرآیندهای پیری در جانوران ارائه دهد. بررسی مکانیسمهایی که به هلیکونیوسها اجازه میدهد مدت طولانی سالم و فعال باقی بمانند، شاید در آینده به شناخت بهتر پیری سالم در انسانها کمک کند.
