ارتباط گروه خونی و ابتلا به دیابت
بر اساس شواهد علمی موجود، ارتباط ضعیف تا متوسطی بین گروه خونی ABO و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ وجود دارد، اما این ارتباط خیلی قوی نیست و عوامل سبک زندگی بسیار مهمتر هستند.
دانشمندان در بررسیهای جدید به این نتیجه رسیدهاند که نوع گروه خونی افراد ممکن است خطر ابتلای آنها به بیماری دیابت را تحت تأثیر قرار دهد. نتیجه تحقیقات علمی نشان میدهد افرادی که گروه خونی B (چه مثبت و چه منفی) دارند، در مقایسه با افراد دارای گروههای خونی دیگر، اندکی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع دو قرار دارند.
بررسیهای دانشمندان (از جمله یک umbrella review جامع در سال ۲۰۲۴ که دهها فراتحلیل را بازبینی کرده) نشان میدهد اعضای این گروه خونی بهطور متوسط حدود ۲۸ درصد بیشتر با خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ روبهرو هستند. این افزایش خطر نسبتاً کوچک است، اما اگر عوامل زمینهای دیگری مانند اضافهوزن، سابقه خانوادگی یا سبک زندگی نامناسب نیز وجود داشته باشند، میتواند تأثیر قابل توجهی بر ابتلا به بیماری بگذارد.
مقایسه با عوامل خطر اصلی
این رقم ۲۸ درصدی بسیار کمتر از تأثیر عوامل شناختهشده دیگر است:
- مصرف روزانه ۵۰ گرم گوشت فرآوریشده خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را حدود ۳۷ درصد افزایش میدهد.
- سبک زندگی کمتحرک میتواند خطر را تا ۱۱۲ درصد (بیش از دو برابر) بالا ببرد.
- اضافهوزن و چاقی همچنان از قویترین عوامل خطر شناختهشده برای دیابت نوع ۲ هستند و تأثیر آنها به مراتب بیشتر از گروه خونی است.
یافتههای تکمیلی پژوهشها
- گروه خونی O اغلب با خطر کمی پایینتر همراه بوده و ممکن است نقش محافظتی نسبی داشته باشد.
- گروههای A و AB نتایج متناقضتری نشان دادهاند و ارتباط آنها به اندازه گروه B پایدار و قوی نیست.
- عامل Rh (مثبت یا منفی بودن) معمولاً ارتباط معنیداری با دیابت ندارد.
دلیل دقیق این ارتباط هنوز کاملاً مشخص نیست. فرضیهها شامل نقش آنتیژنهای ABO در فرآیندهای التهابی، متابولیسم گلوکز و حتی میکروبیوم روده است، اما پژوهشهای بیشتری برای روشن شدن مکانیسمها نیاز است.
نتیجهگیری عملی
گروه خونی یک عامل ژنتیکی غیرقابل تغییر است و افزایش خطر آن نسبت به عوامل سبک زندگی بسیار جزئی محسوب میشود. حتی اگر گروه خونی B دارید، نگران نباشید؛ مهمترین اقدامات پیشگیرانه همچنان در اختیار شماست:
- حفظ وزن مناسب
- فعالیت بدنی منظم
- رژیم غذایی سالم و کاهش مصرف غذاهای فرآوریشده
- کنترل فشار خون و چربی خون
- غربالگری منظم قند خون در صورت وجود عوامل خطر دیگر
در مجموع، آگاهی از گروه خونی میتواند به درک بهتر ریسک کلی کمک کند، اما سبک زندگی همچنان تعیینکنندهترین عامل در پیشگیری از دیابت نوع ۲ باقی میماند. در صورت داشتن عوامل خطر متعدد، مشورت با پزشک و انجام آزمایشهای دورهای توصیه میشود.
گروه خونی یک عامل غیرقابل تغییر است، اما سبک زندگی کاملاً در کنترل شماست و تأثیر بسیار بیشتری روی خطر دیابت دارد. در صورت داشتن عوامل خطر دیگر (سابقه خانوادگی، اضافهوزن، فشار خون بالا و غیره)، مشورت با پزشک و انجام آزمایشهای دورهای توصیه میشود.
