مغز انسان در برابر غم و استرس شدید تغییر شکل می دهد

سایت برترین ها

مغز انسان در برابر غم و استرس شدید فقط «احساس» را تغییر نمی‌دهد؛ معماری درونی‌اش را هم بازنویسی می‌کند. وقتی فشار روانی شدید و طولانی می‌شود، موجی از هورمون‌های استرس مثل کورتیزول در بدن آزاد می‌شود و شبکه‌های عصبی را وارد وضعیت هشدار دائمی می‌کند. در این حالت، مغز به‌تدریج خودش را برای بقا تنظیم می‌کند؛ انگار سیم‌کشی داخلی‌اش را دوباره مرتب می‌کند تا سریع‌تر به تهدید واکنش نشان دهد.

مطالعات تصویربرداری مغزی نشان داده‌اند استرس مزمن می‌تواند حجم هیپوکامپ ــ بخشی که در حافظه و تنظیم احساس نقش دارد ــ را کاهش دهد، در حالی که آمیگدالا، مرکز پردازش ترس، فعال‌تر و حساس‌تر می‌شود. نتیجه چیست؟ مغزی که بیشتر در حالت آماده‌باش زندگی می‌کند. تمرکز سخت‌تر می‌شود، حافظه افت می‌کند و واکنش‌های هیجانی شدیدتر می‌شوند. این دیگر فقط «حال بد» نیست؛ این یک تغییر در الگوی عملکرد مغز است.

اما داستان فقط تاریک نیست. همان قابلیتی که اجازه می‌دهد استرس ساختار مغز را تغییر دهد، همان توانایی می‌تواند آن را ترمیم هم بکند. مغز انعطاف‌پذیر است؛ نوروپلاستیسیته یعنی همین. اگر فشار ادامه پیدا کند، فرسایش رخ می‌دهد. اگر تنظیم شود، مغز دوباره خودش را بازسازی می‌کند. مغز نه شکننده مطلق است، نه شکست‌ناپذیر؛ موجودی زنده است که زیر فشار شکل می‌گیرد.

منبع : pmc.ncbi.nlm.nih.gov/