«آروغ زدن» در خانه واقعاً میتواند برای سلامتی مفید باشد

این روزها در شبکههای اجتماعی، ویدئوهای زیادی دیده میشود که افراد همه پنجرهها و درهای خانه را باز میکنند و میگویند، خانهشان دارد «آروغ میزند»! هدفشان این است که هوای کهنه و پر از میکروب را از خانه بیرون کنند.
اما پشت این اسم بامزه، یک سؤال جدی وجود دارد:
آیا این کار واقعاً خانه را سالمتر میکند، یا فقط هوای آلوده بیرون را جایگزین هوای داخل میکنیم؟
در آلمان، این کار اصلاً چیز جدیدی نیست. آنها سالهاست عادتی به نام «لُفتن» دارند؛ یعنی باز کردن کامل پنجرهها برای چند دقیقه تا هوای تازه وارد خانه شود. حتی در زمستانهای سرد هم این کار را انجام میدهند.
در بعضی قراردادهای اجاره در آلمان، هوا دادن منظم خانه جزو وظایف مستأجر حساب میشود، چون جلوی رطوبت و کپک را میگیرد.
منطق سلامتی این کار ساده است. هوای داخل خانه بهمرور پر میشود از:
-
رطوبت حمام و آشپزی
-
دود شمع و اجاق گاز
-
مواد شیمیایی اسپریهای تمیزکننده و وسایل خانه
-
و ذرات ریز و ویروسهایی که خود ما با نفس کشیدن وارد هوا میکنیم
در یک پژوهش قبلی، ما متوجه شدیم که خیلی از بیماریها با آلودگی هوای داخل خانه ارتباط دارند. این آلودگیها بهمرور جمع میشوند، مخصوصاً در خانههای امروزی که خیلی عایق هستند و هوا در آنها کمتر جابهجا میشود.
وقتی خانه را «هوا میدهیم»، موجی از هوای تازه وارد میشود، هوای آلوده را رقیق میکند و بخش زیادی از آن را به بیرون میفرستد.
این موضوع برای بیماریهایی که از راه هوا منتقل میشوند خیلی مهم است. در دوران کرونا، بارها گفته شد که باز کردن پنجرهها و تهویه مناسب میتواند خطر ابتلا را کاهش دهد.

در یک تحقیق که در کلاس درس انجام شد، با باز کردن همه پنجرهها و درها:
-
میزان دیاکسیدکربن حدود ۶۰٪ کاهش یافت
-
و مقدار شبیهسازیشده ویروس در هوا بیش از ۹۷٪ کم شد
-
در نتیجه، بخشهایی از کلاس که خطر ابتلا در آنها بالا بود، به حدود ۱۵٪ فضا کاهش پیدا کرد
حتی حیوانات خانگی هم تحت تأثیر هوای داخل خانه هستند. آنها همان هوایی را تنفس میکنند که ما تنفس میکنیم. تحقیقات دامپزشکی نشان داده که هوای نامناسب داخل خانه میتواند باعث تحریک ریه در سگها و گربهها شود، مخصوصاً چون ذرات آلوده نزدیک زمین جمع میشوند.
این یعنی هوای کهنه و آلوده، فقط به انسانها آسیب نمیزند؛ همه اعضای خانه، حتی حیوانات خانگی، تحت تأثیر آن هستند.
اما هوای بیرون همیشه تمیز نیست. ذرات بسیار ریز ناشی از ترافیک و کارخانهها، و گازهایی مثل دیاکسید نیتروژن، میتوانند به قلب، ریه و حتی مغز آسیب بزنند. امروزه این آلودگیها بهعنوان یکی از دلایل اصلی بیماریها و مرگ زودرس شناخته میشوند.
در بسیاری از شهرها، بخش زیادی از ذرات ریز موجود در هوای داخل خانهها و مدارس در واقع از بیرون وارد میشوند؛ این ذرات از طریق درزها، دریچهها و البته پنجرههای باز به داخل نفوذ میکنند.
محل زندگی شما نقش مهمی در این موضوع دارد. خانههایی که نزدیک خیابانهای اصلی یا بزرگراهها هستند، معمولاً وقتی پنجرههای رو به خیابان باز میشوند، مقدار بیشتری از ذرات ناشی از ترافیک و دیاکسید نیتروژن را وارد فضای داخل میکنند.
در یک تحقیق که در مدارس مرکز شهر انجام شد، مشخص شد هرچه مدرسه به خیابانهای اصلی نزدیکتر باشد، میزان آلودگی داخل کلاسها هم بیشتر است. این آلودگیها شامل:
-
ذرات بسیار ریز PM2.5 (ذراتی آنقدر کوچک که به عمق ریه نفوذ میکنند)،
-
دیاکسید نیتروژن،
-
و دوده سیاه ناشی از ترافیک بود.
این یعنی اگر در ساعات شلوغی ترافیک پنجرههای خانهای که کنار خیابان است را باز کنید، ممکن است حجم زیادی از دود اگزوز، گرد لاستیک و ذرات ناشی از ترمز خودروها وارد خانه شود؛ دقیقاً در زمانی که آلودگی هوا در بالاترین حد خود قرار دارد.
برای افرادی که آسم، بیماری قلبی یا مشکلات مزمن ریوی دارند، این آلودگی اضافه میتواند بخشی از فواید تهویه هوا را از بین ببرد.
اما در مناطق سبزتر و کمرفتوآمد، شرایط متفاوت است. خانهها و مدارسی که اطراف آنها درخت و فضای سبز بیشتری وجود دارد و از خیابانهای اصلی دورتر هستند، معمولاً آلودگی کمتری در هوای داخل دارند. گیاهان میتوانند بخشی از ذرات آلوده را فیلتر کنند و مسیر پخش آلودگی از جادهها را بشکنند.
