استرس بلند مدت باعث از بین رفتن سلول های مغز و زوال عقل می شود

سایت برترین ها

پژوهشی گسترده از Framingham Heart Study که توسط محققان دانشگاه UT Health San Antonio و چندین مرکز علمی دیگر انجام شد، نشان می‌دهد استرس مزمن و افزایش سطح کورتیزول در خون می‌تواند اثرات منفی عمیقی بر مغز بگذارد. این مطالعه که روی بیش از ۲۲۰۰ فرد میانسال انجام شد، نشان داد کسانی که سطح کورتیزول بالاتری دارند، هم عملکرد ضعیف‌تری در آزمون‌های حافظه و شناختی نشان می‌دهند و هم در تصویربرداری MRI حجم کمتری در بخش‌هایی از مغز مانند هیپوکامپوس دارند. این یافته‌ها تأیید می‌کند که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض کورتیزول بالا، مغز را از نظر ساختاری و کارکردی تضعیف می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز کاهش حافظه و توانایی‌های شناختی در آینده شود..

از جنبه زیستی، کورتیزول زیاد می‌تواند فرایند نوروجنز یا همان تولید نورون‌های جدید در مغز را مختل کند. این اختلال به معنی کاهش ظرفیت مغز برای بازسازی سلول‌های جدید و ارتباطات عصبی تازه است. نتیجه این فرآیند، کاهش انعطاف‌پذیری عصبی (neuroplasticity) است که به‌شدت برای یادگیری مهارت‌های جدید، ایجاد حافظه بلندمدت و حتی ترمیم صدمات مغزی حیاتی است. افزون بر این، سطح بالای کورتیزول با افزایش التهاب در بافت‌های مغزی همراه است که می‌تواند به مرگ سلولی و افت تدریجی عملکرد شناختی منجر شود.

از منظر بالینی، این یافته‌ها هشدار مهمی برای افرادی است که در معرض استرس مزمن قرار دارند. کاهش کیفیت خواب، فراموشی‌های مکرر، اختلال در تمرکز و حتی زمینه‌سازی برای بیماری‌های تحلیل‌برنده‌ی عصبی مانند آلزایمر می‌تواند از پیامدهای این وضعیت باشد. خبر خوب آن است که پژوهش‌ها نشان داده‌اند در صورت کنترل استرس، سطح کورتیزول به حالت عادی بازمی‌گردد و بخشی از کارکردهای شناختی نیز قابل بازیابی هستند. بنابراین، سبک زندگی سالم شامل خواب کافی، ورزش منظم، تغذیه متعادل و تکنیک‌های آرام‌سازی مانند مدیتیشن می‌تواند نقش مهمی در محافظت از مغز در برابر آسیب‌های ناشی از کورتیزول ایفا کند.