کشف اولین موجود زنده جهان که می تواند گذر عمر خود را متوقف کند

سایت برترین ها

در دنیای شگفت‌انگیز حشرات، موجود کوچکی به نام زنبور جواهر توانسته توجه دانشمندان را به خودش جلب کند؛ چون انگار راهی برای به‌تعویق انداختن پیری پیدا کرده است. این زنبور در مرحله لاروی می‌تواند وارد حالتی به نام «دیاپاز» شود؛ وضعیتی شبیه یک خواب عمیق زیستی که در آن رشد و فعالیت‌های بدنش به‌شدت کند می‌شود. اما نکته حیرت‌انگیز اینجاست: این وقفه فقط توقف ساده رشد نیست، بلکه به‌نوعی ساعت زیستی آن را هم عقب می‌برد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند این فرآیند می‌تواند طول عمر زنبور را تا ۳۶ درصد افزایش دهد و سرعت پیری مولکولی را تقریباً یک‌سوم کاهش دهد؛ اتفاقی کم‌نظیر در موجودی که سیستم ژنتیکی‌اش شباهت‌هایی به انسان دارد.

برخلاف بسیاری از حشرات، زنبور جواهر دارای سیستم فعال «متیلاسیون DNA» است؛ مکانیزمی اپی‌ژنتیکی که در انسان هم نقش مهمی در تنظیم ژن‌ها و روند پیری دارد. همین شباهت باعث شده این زنبور به مدلی ارزشمند برای مطالعه پیری تبدیل شود. تحقیقات نشان می‌دهد تغییرات ساده محیطی، مثل کاهش دما یا نور، می‌توانند پیام‌هایی در سطح سلولی ارسال کنند که برخی مسیرهای مرتبط با پیری را آرام‌تر یا حتی خاموش کنند. این یافته‌ها نشان می‌دهد شرایط اولیه زندگی ممکن است تأثیر عمیقی بر سرعت پیر شدن موجودات داشته باشد؛ موضوعی که می‌تواند در آینده درباره انسان هم اهمیت پیدا کند.

حالا سؤال هیجان‌انگیز این است: آیا روزی می‌توانیم روند پیری انسان را هم مانند این زنبور کند یا حتی معکوس کنیم؟ هنوز راه زیادی تا کاربرد عملی این کشف باقی مانده، اما همین که طبیعت در موجودی به این کوچکی چنین رازی را پنهان کرده، امیدبخش است. دانشمندان اکنون با تمرکز بر مسیرهای مولکولی مانند mTOR، IGF و تغییرات اپی‌ژنتیکی، تلاش می‌کنند از این الگوی طبیعی الهام بگیرند. شاید روزی برسد که پیری دیگر فقط یک مسیر اجتناب‌ناپذیر نباشد، بلکه فرآیندی قابل‌کنترل‌تر از آنچه امروز تصور می‌کنیم باشد.

منبع: scitechdaily.com